ธรรมะบำบัดด้วยการนั่งสมาธิ

ในชีวิตการทำงานของมนุษย์ เป็นธรรมดาที่จะต้องพบเจอกับปัญหาต่างๆ ที่รอคอยให้เราลงมือแก้ไข บางปัญหาอาจแก้ไขได้ทันท่วงที แต่บางปัญหาก็เกินที่เราจะรับมือไหว หากเกิดเหตุการณ์เช่นนี้ขึ้นสิ่งที่ตามมาคงหนีไม่พ้น “ภาวะความเครียด” ซึ่งก่อให้เกิดผลกระทบทางด้านร่างกายและจิตใจ อาทิเช่น นอนไม่หลับ ปวดศีรษะ เบื่ออาหาร วิตกกังวล หรือซึมเศร้า อาการเหล่านี้จะทุเลาลงได้หากเรามีวิธีการรับมืออย่างถูกต้องและเหมาะสม

 

“การนั่งสมาธิ” นับว่าเป็นอีกวิธีหนึ่งซึ่งช่วยขจัดความเครียดให้เบาบางลงได้ด้วยตนเอง สามารถทำได้ง่ายๆ ดังแนวทางต่อไปนี้

  1. นั่งขัดสมาธิ เท้าขวาทับเท้าซ้าย มือขวาทับมือซ้าย นิ้วชี้ของมือข้างขวาจรดนิ้วหัวแม่มือข้างซ้าย  นั่งให้อยู่ในท่าที่พอดี ไม่ฝืนร่างกายหรือเกร็งจนเกินไป อย่าให้หลังโค้งงอ หลับตาพอสบายคล้ายกับกำลังพักผ่อน ไม่บีบกล้ามเนื้อตาหรือขมวดคิ้ว (มูลนิธิธรรมกาย, ม.ป.ป. : ออนไลน์)

    ภาพสาธิตการวางมือขณะทำสมาธิ
    ภาพสาธิตการวางมือขณะทำสมาธิ ถ่ายภาพโดย ไอรดา ไชยนาพันธ์
  2. ตั้งใจมั่น วางอารมณ์ให้สบาย อยู่นิ่งๆ กับลมหายใจของเรา พักเรื่องที่ไม่สบายใจเอาไว้ก่อน เพื่อเป็นการเตรียมความรู้สึกให้พร้อมทั้งกายและใจว่ากำลังเข้าสู่สภาวะแห่งความสงบ
  3. กำหนดลมหายใจเข้า-ออก เพื่อให้จิตเราอยู่กับสิ่งที่เป็นปัจจุบัน ไม่ฟุ้งซ่านไปเรื่องอื่น ปล่อยให้เป็นไปตามธรรมชาติ (กระปุกดอทคอม, ม.ป.ป. : ออนไลน์) ทั้งนี้ระยะเวลาในการนั่งสมาธิขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ซึ่งอาจจะแตกต่างกันไปตามความเหมาะสม

การทำสมาธิเป็นการหายใจอย่างเป็นจังหวะ ลึกและยาว ทำให้ออกซิเจนเข้าสู่ปอดได้มากขึ้น เลือดไหลเวียนได้ดีขึ้น กล้ามเนื้อคลายตัวลง (กูสยาม, ม.ป.ป. : ออนไลน์) ส่งผลให้อาการต่างๆ ที่เกิดจากความเครียด ไม่ว่าจะเป็นอาการปวดตึงบริเวณกล้ามเนื้อ ความวิตกกังวล หรือความฟุ้งซ่านภายในจิตใจเราลดลงตามไปด้วย เมื่อสภาพร่างกายและจิตใจอยู่ในภาวะสงบแล้ว ขีดความสามารถในการแก้ไขปัญหาต่างๆ ของเราก็จะกลับมาดังเดิม

ภาพดอกไม้แดนดิไลออน ที่มา https://pixabay.com
ภาพดอกไม้แดนดิไลออน ที่มา https://pixabay.com

บรรณานุกรม

กระปุกดอทคอม. (ม.ป.ป.). 10 วิธีฝึกสมาธิง่าย ๆ. ค้นเมื่อ 11 สิงหาคม 2558, จาก  http://health.kapook.com/view26826.html

กูสยาม. (ม.ป.ป.). เครียดแค่ไหน มีสมาธิไว้ ก็เอาอยู่!. ค้นเมื่อ 11 สิงหาคม 2558, จาก  http://www.goosiam.com/health/html/0000326.html

นนน. (2555). ทุกข์ให้เป็นไม่เป็นทุกข์ (อีก). กรุงเทพฯ : Dดี.

พระไพศาล วิสาโล. (2553). พุทธศาสนากับคุณค่าต่อชีวิต. สมุทรปราการ : ชมรมกัลยาณธรรม.

มูลนิธิธรรมกาย. (ม.ป.ป.). วิธีฝึกสมาธิเบื้องต้น. ค้นเมื่อ 11 สิงหาคม 2558, จาก www.dhammakaya.net/สมาธิ/การฝึกสมาธิเบื้องต้น

ภาพประกอบ

ClkerFreeVectorImages. (ม.ป.ป.). ภาพคนนั่งสมาธิ. ค้นเมื่อ 14 สิงหาคม 2558, จาก https://pixabay.com/p-309782/?no_redirect

Foundry. (2558, กรกฎาคม 5). ภาพดอกไม้แดนดิไลออน. ค้นเมื่อ 11 สิงหาคม 2558, จาก https://pixabay.com/en/dandelion-flower-spiritual- pebble-864963/

ไอรดา ไชยนาพันธ์. (2558, สิงหาคม 14). ภาพสาธิตการวางมือขณะทำสมาธิ.

 

เรียบเรียงโดย ธัญญสุดา เทียมพักตร์ นักศึกษาฝึกงาน ภาควิชาสารสนเทศศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา ภาคฤดูร้อน 2557