Thursday, November 19, 2026
นิทรรศการและสื่อส่งเสริมการศึกษา

นิทรรศการและสื่อส่งเสริมการศึกษา

ผลิตและพัฒนาโดย หน่วยเทคโนโลยีส่งเสริมการศึกษา ฝ่ายเทคโนโลยีห้องสมุด สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยรามคำแหง

เลขทะเบียน 1/2563 สมุดไทยขาว: ประถม ก กา

นิทรรศการนิทรรศการสื่อส่งเสริมการศึกษาสมุดไทยในห้องสมุดรามหมวดที่ 4: เอกสารโบราณและวรรณกรรม (PL)หมวดหมู่ L.C.

สมุดไทยขาว: ประถม ก กา (ปกหน้า)

สมบัติเดิมของสำนักหอสมุดกลาง

มหาวิทยาลัยรามคำแหง (ถ่ายเมื่อ 26 มิ.ย. 69)

หมายเหตุ. จาก สมุดไทยขาว ประถม ก กา,
สุภาษิต (ปกหน้า) [สมุดไทย เลขทะเบียน 1/2563],
โดย พระเทพโมลี (ผึ้ง),
ม.ป.ป., สำนักหอสมุดกลาง
มหาวิทยาลัยรามคำแหง .
สมุดไทย เลขทะเบียน 1/2563 

ชื่อผู้แต่ง: พระเทพโมลี (ผึ้ง)

หมวด: อักษรศาสตร์

หมู่: ตำรา

ชื่อเอกสาร: ประถม ก กา, สุภาษิต

ลักษณะวัสดุที่ใช้บันทึก: สมุดไทยขาว

ขนาด: 12.5 x 34.5 x 3 เซนติเมตร

อักษร: ไทย

ภาษา: ไทย

ชนิดลายมือ: บรรจง

เส้นอักษร: หมึกดำ

จำนวนหน้าที่บันทึก: หน้าต้น 71 หน้า หน้าปลาย 31 หน้า รวม 102 หน้า

จำนวนหน้าที่บันทึก: หน้าละ 5 บรรทัด

ประวัติ/ที่มา: เป็นสมบัติเดิมของสำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยรามคำแหง

วันที่ลงทะเบียน: 11 กันยายน 2563

เรื่องย่อ: ประถม ก กา และ สุภาษิต

ตรวจสอบโดย: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ธนโชติ เกียรติณภัทร อาจารย์ภาควิชาภาษาไทยและภาษาตะวันออก คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง 

ภาพตัวอย่าง

สมุดไทยขาว

ประถม ก กา (ปกหน้าและหน้าต้น)

(ถ่ายเมื่อ 26 มิ.ย. 69)

หมายเหตุ. จาก สมุดไทยขาว ประถม ก กา,
สุภาษิต (ปกหน้าและหน้าต้น)
[สมุดไทย เลขทะเบียน 1/2563],
โดย พระเทพโมลี (ผึ้ง), ม.ป.ป.,
สำนักหอสมุดกลาง
มหาวิทยาลัยรามคำแหง .
ประถม ก กา

หนังสือแบบเรียน ประถม ก กา ไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดเกี่ยวกับผู้แต่งและยุคสมัยที่ประพันธ์ขึ้น ทว่าตามประวัติของกระทรวงศึกษาธิการระบุว่า ประถม ก กา จัดเป็นแบบเรียนภาษาไทยลำดับที่ 2 ถัดจาก จินดามณี และถูกใช้ก่อนหน้าแบบเรียน ประถมมาลา ตลอดจนเป็นแบบเรียนที่ใช้กันมาก่อน มูลบทบรรพกิจ ทั้งนี้ มีข้อสันนิษฐานว่าการใช้วิธีเรียนเขียนอ่านด้วย ประถม ก กา น่าจะเริ่มต้นมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย และสืบทอดต่อเนื่องมาจนถึงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (ธวัช ปุณโณทก, 2542, น. 73)

ในด้านเนื้อหาและกลวิธีการแต่ง สันนิษฐานว่าเป็นการนำ จินดามณี มาปรับปรุงให้เข้าใจง่ายขึ้น โดยมีการแต่งบทประพันธ์และเนื้อเรื่องประกอบเพื่อช่วยให้ผู้เรียนอ่านได้แตกฉาน พร้อมทั้งสอดแทรกเนื้อหาที่มุ่งอบรมสั่งสอน บริบทการศึกษาในยุคดังกล่าวจะจัดการเรียนการสอนกันตามวัด โดยมีพระภิกษุเป็นผู้สอน และผู้ที่ได้รับโอกาสทางการศึกษาโดยส่วนใหญ่คือเด็กผู้ชาย (พระเทพโมฬี และ พระอมราภิลักขิต, 2513, น. 1–2)

สำหรับระบบการเรียนการสอนในสำนักเรียนตามพระอารามต่าง ๆ ในยุคนั้น จะกำหนดให้ผู้เรียนศึกษาแบบเรียนตามลำดับดังนี้ ได้แก่ (1) ประถม ก กา (2) สุบินกุมาร (3) ปฐมมาลา (4) ประถมจินดามณี เล่ม 4 และ (5) ประถมจินดามณี เล่ม 2 (กรมศิลปากร, 2562, น. 175)

นักศึกษาสามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่

คลิ๊กเพื่อเข้าสู่ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ

หมายเหตุ. จาก จินดามณี : เล่ม 2 ประถม ก กา มณีจินดา และ ประถมมาลา (หน้าปก), โดย กรมศิลปากร ; บรรณาธิการ, บุญเตือน ศรีวรพจน์, 2562, สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

บรรณานุกรม

กรมศิลปากร. (2562). จินดามณี เล่ม 2 ประถม ก กา มณีจินดา และ ประถมมาลา. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์.

ธวัช ปุณโณทก. (2542). วิวัฒนาการหนังสือแบบเรียนภาษาไทย (Development of Thai Textbooks) TH245. มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

พระเทพโมลี (ผึ้ง). (ม.ป.ป.). สมุดไทยขาว ประถม ก กา สุภาษิต [สมุดไทย เลขทะเบียน 1/2563]. สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

พระเทพโมฬี และพระอมราภิลักขิต. (2513). ประถม ก กา ประถม ก กาหัดอ่าน ปฐมมาลา และอักษรนิติ แบบเรียนหนังสือไทย. โอเดียนการพิมพ์. https://www.finearts.go.th/chiangmailibrary/view/17304-ประถม-ก-กา-ประถม-ก-กาหัดอ่าน-ปฐมมาลา-อักษรนิติแบบเรียนหนังสือไทย

ขอความร่วมมือทุกท่านร่วมทำแบบประเมินความพึงพอใจ เพื่อนำผลที่ได้ไปปรับปรุงและพัฒนางานให้ตรงกับความต้องการของทุกท่านให้ได้มากที่สุด ขอบคุณครับ

We would appreciate your assistance in filling out the satisfaction survey, which is available in both Thai and English. The results will be utilized to enhance and expand our work to better serve everyone’s requirements. Click this link.