นวมินทรา มหาราชินี : พระเกียรติ ก้อง แดนไกล

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ โดยเสด็จฯ เคียงข้างพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในการบำบัดทุกข์บำรุงสุขพสกนิกร เพื่อยกระดับฐานะและความเป็นอยู่ของราษฎรให้ดีขึ้น ให้มีการประกอบอาชีพที่ดี มีสุขภาพอนามัยแข็งแรง มีการศึกษา มีความรักชาติบ้านเมือง ตลอดจนอนุรักษ์วัฒนธรรม ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้คงอยู่คู่ชาติไทย

ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณโดยไม่เลือกเพศ ผิวพรรณ เชื้อชาติและชั้นวรรณะ ดังเช่นราษฎรในประเทศเพื่อนบ้านซึ่งหนีร้อนมาพึ่งเย็นในประเทศไทยก็ทรงพระราชทานความช่วยเหลือแก่ผู้อพยพลี้ภัยให้มีสภาพความเป็นอยู่ที่ดีตามสมควร พระเมตตาของพระองค์ท่านแผ่ไปทั่ว มิยกเว้นแม้แต่ต้นไม้ สัตว์ป่า ตลอดจนสัตว์ที่ใกล้จะสูญพันธ์ก็ได้รับพระมหากรุณาธิคุณด้วยเช่นกัน

ด้วยพระราชกรณียกิจและพระมหากรุณาธิคุณนานัปการที่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถทรงปฏิบัติ ไม่เพียงแต่พสกนิกรชาวไทยเท่านั้นที่ซาบซึ้งในน้ำพระทัยอันหาที่สุดมิได้ บรรดาชาวโลกในนานาประเทศก็ได้ประจักษ์ถึงพระราชกรณียกิจที่ก่อให้เกิดประโยชน์ต่ออาณาประชาราษฎร์ จึงยกย่อง สดุดี และทูลเกล้าฯ ถวายพระเกียรติคุณแด่พระองค์ท่านจำนวนมากและอย่างต่อเนื่องดังนี้

รางวัลด้านมนุษยธรรม ทรงได้รับการทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลด้านมนุษยธรรม ดังนี้

  • วันที่11 พฤษภาคม 2522 องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) ได้ทูลเกล้าฯ ถวายเหรียญเซเรส (Ceres Medal)
  • วันที่ 9 พฤษภาคม 2524 สหพันธ์พิทักษ์เด็ก (Save the Children Federation) ได้ทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลสดุดีพระเกียรติคุณ เป็นบุคคลดีเด่นด้านพิทักษ์เด็ก (First Distinguished Service Award)
  • วันที่ 14 มีนาคม 2528 สมาคมเอเซีย (Asia Society) ได้ทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลด้านมนุษยธรรม (Humanitarian Award) เพื่อเฉลิมพระเกียรติในฐานะที่ทรงอนุรักษ์ศิลปหัตถกรรมพื้นบ้าน และช่วยยกฐานะของสตรีไทย
  • วันที่ 29 มีนาคม 2533 ศูนย์ศึกษาการอพยพ ณ กรุงวิชิงตัน ดีซี สหรัฐอเมริกา (The Center for Migration Studies) ทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลความช่วยเหลือผู้ลี้ภัยประจำปี (The Center for Migration Studies Immigration and Refugee Policy Award 1990)
  • วันที่ 1 พฤศจิกายน 2534 ประธานกลุ่มผู้สนับสนุนพิพิธภัณฑ์เด็ก แห่งกรุงวอชิงตัน ดี ซี ทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลด้านมนุษยธรรมดีเด่นระหว่างประเทศ (First International Humanitarian Award) ซึ่งเป็นครั้งแรกที่มอบรางวัลให้แก่บุคคลที่ไม่ใช่ชาวอเมริกัน นอกจากนี้นายกเทศมนตรีของกรุงวอชิงตัน ดี ซี ได้ประกาศให้วันที่ 1 พฤศจิกายน ของทุก ๆ ปี เป็นวัน Queen Sirikit Day
  • วันที่ 30 มกราคม 2535 องค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ทูลเกล้าฯ ถวายเหรียญโบโรพุทโธทองคำ (Unesco Borobudar Gold Medal)
  • วันที่ 2 สิงหาคม 2535 องค์การกองทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ (UNICEF) ทูลเกล้าฯ ถวายเหรียญรางวัลพิเศษเพื่อสดุดีพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ (UNICEF Special Recognition Award) และกองทุนพัฒนาเพื่อสตรีแห่งสหประชาชาติ (UNIFEM) ทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลแห่งความเป็นเลิศของกองทุนเพื่อสตรีแห่งสหประชาชาติ
  • วันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2536 มหาวิทยาลัย สแตนฟอร์ด (Standford University) ประเทศสหรัฐอเมริกาได้ทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลวูแมนออฟเดอะเยียร์ (Woman of the Year)
  • วันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2545 คณะกรรมาธิการหมอนไหมสากล (ISC) ทูลเกล้าฯ ถวายรางวัล หลุยส์ ปาสเตอร์ เพื่อเทิดพระเกียรติคุณที่ทรงมีต่อวงการหมอนไหมของโลก

นอกจากรางวัลที่ทรงได้รับการทูลเกล้าฯ ถวายจากองค์กรต่าง ๆ แล้วยังมีสถานบันการศึกษาของประเทศต่าง ๆ ทูลเกล้าฯ ถวายปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์สาขามนุษยธรรม ดังนี้

  • พ.ศ. 2506 มหาวิทยาลัยเซนโตเอสโคลาแห่งสาธารณรัฐฟิลิปปินส์
  • พ.ศ. 2523 มหาวิทยาลัยทัฟทส์ แห่งประเทศสหรัฐอเมริกา
  • พ.ศ. 2536 มหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ (Geogetown University) และพ.ศ. 2538 มหาวิทยาลัยจอห์น ฮอปกินส์ (John Hopkins University) ทูลเกล้าฯ ถวายปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ด้านฮิวเมนเลทเทอร์ (Humane letter)
  • พ.ศ. 2540 มหาวิทยาลัยโตไก แห่งประเทศญี่ปุ่น (Tokai University of Japan) ได้ทูลเกล้าฯ ถวายปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์

รางวัลด้านอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ทรงได้รับการทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลดังนี้

  • วันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2529 มูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าของโลก (World Wildlife Fund) ได้ทูลเกล้าฯ ถวายประกาศนียบัตรเทิดพระเกียรติในฐานะที่ทรงเป็นบุคคลดีเด่นในด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่า
  • วันที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2535 สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย ทูลเกล้าฯ ถวายเหรียญทองเฉลิมพระเกียรติคุณ (For Outstanding Leadership in the Protection of the Environment and the Conservation of Natural Resources)
  • วันที่ 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2535 โครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติได้ทูลเกล้าฯ ถวายเหรียญทองเกียรติยศด้านสิ่งแวดล้อม (The UNEP Gold Medal of Distinction)

รางวัลด้านการแพทย์และสาธารณสุข ทรงได้การทูลเกล้าถวายรางวัล ดังนี้

  • วันที่ 1 พฤษภาคม 2531 ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งกรุงลอนดอน (The Royal College of Physicians of London) ได้ทูลเกล้าฯ ถวายสมาชิกภาพกิตติมศักดิ์ (The Honorary Fellowship of the Royal College of Physicians of London)

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นับแต่ทรงได้รับการสถาปนาจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวให้ดำรงตำแหน่งพระราชินีของประเทศไทย ทรงแบ่งเบาพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจนานัปการด้วยพระวิริยะอุตสาหะ ด้วยพระปัญญาบารมี และพระเมตตาบารมี ทรงทุ่มเททั้งกำลังพระวรกายและพระราชทรัพย์เพื่อความเจริญรุ่งเรืองของประเทศชาติ เพื่อประโยชน์สุขของพสกนิกร ตลอดจนเพื่อบรรเทาทุกข์ผู้ที่อพยพลี้ภัยจากประเทศเพื่อนบ้านมาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร ด้วยพระมหากรุณาธิคุณเหล่านี้

พระองค์จึงทรงได้รับการยกย่อง สรรเสริญ สดุดี และได้รับการทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลพระเกียรติคุณจากนานาประเทศทั่วโลก จึงเป็นที่ประจักษ์อย่างเด่นชัดว่าทรงเป็น “นวมินทรา มหาราชินี พระเกียรติคุณก้อง แดนไกล”

บทความโดย สุพัตรา ศิริวัฒน์
ข่าวรามคำแหง ปีที่ 34 ฉบับที่ 16 วันที่ 9-15 สิงหาคม 2547