การศึกษานี้ต้องการเปรียบเทียบการจัดการโดยองค์กรของรัฐกังองค์กรชาวบ้านในการจัดการป่าชายเลน ในพื้นที่ป่าชายเลนสัมปทานหมวดที่ ตง.2 กับป่าชายเลน ใช้สอยชุมชน ตำบลเขาไม้แก้ว อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง ตามลำดับ โดยมีการนำผลการจัดการของแต่ละองค์กรมาพิจารณาถึงความแตกต่างของ 2 ลักษณะต่อไปนี้คือ ลักษณะทางกายภาพของป่าชายเลน และความอยู่รอดของชุมชน

ข้อมูลภาคสนามที่เกี่ยวกับลักษณะทางกายภาพของป่าชายเลน ทั้งที่เป็นป่าสัมปทานและป่าใช้สอยชุมชนนั้น สำรวจโดยการวางแนวและกำหนดแปลงย่อย เพื่อรวบรวมพันธุ์ไม้ ตัวอย่างสัตว์หน้าดิน และตัวอย่างดิน ส่วนความอยู่รอดของชุมชน ศึกษาโดยใช้วิธีการสัมภาษณ์คนในชุมชน แบบ Participatory Rural Appraisal (PRA) ร่วมกับ Focal interview

ในการศึกษาพบว่า มีข้อแตกต่างที่สำคัญระหว่างการจัดการป่าชายเลน โดยองค์กรของรัฐกับองค์กรชาวบ้าน นั่นคือการจัดการโดยองค์กรของรัฐ เกี่ยวกับแผนการจัดการและการใช้ประโยชน์จากป่าชายเลนล้วนเป็น อำนาจหน้าที่ของรัฐทั้งสิ้น นอกจากนี้เมื่อให้การสัมปทานทำไม้ ผู้รับสัมปทาน จะเป็นผู้ได้รับประโยชน์โดยตรง ส่วนการจัดการโดยองค์กรชาวบ้านนั้น มีชาวบ้านเป็นผู้เป็นแกนนำในทุกกระบวนการ และเป็นผู้ได้รับผล ประโยชน์โดยมีหน่วยงานราชการบางหน่วยงาน นักวิชาการ และองค์กรอื่นๆ จะคอยช่วยเหลือการทำงานของ ชุมชน

ลักษณะทางกายภาพของป่า พบว่าลักษณะทั่วไปของป่าที่จัดการโดยองค์กรชาวบ้านดีกว่าป่าที่สัมปทานที่ จัดการโดยองค์กรของรัฐ ตัวอย่างเช่น ขนาดของพันธ์ไม้ในป่าชุมชนโตกว่าป่าสัมปทาน (P<0.05) ปริมาตร พันธ์ไม้และความหนาแน่นของลูกไม้สูงกว่าป่าสัมปทานด้วย และรวมถึงชนิดและปริมาณของสัตว์หน้าดินก็ เช่นกัน (P<0.05) ส่วนสมบัติทางเคมีของดินมีค่าเฉลี่ยใกล้เคียงกันทั้ง 2 พื้นที่ (P<0.05)

ในเรื่องของความอยู่รอดของชุมชน การจัดการโดยองค์กรชาวบ้านที่มีชาวบ้านเป็นผู้นำในการวางแผนและ ทำงานร่วมกันเพื่อจัดการป่าชายเลน ได้ช่วยให้ชุมชนเกิดความเข้มแข็งของปัจจัยพื้นฐานที่สำคัญ 3 ประการขึ้นในชุมชน คือ 1. องค์กรชุมชน 2. องค์ความรู้ของชุมชน 3. กระบวนการเรียนรู้ของชุมชน แต่การจัดการโดยองค์กร ของรัฐที่ปราศจากการมีส่วนร่วมของชาวบ้าน ไม่ทำให้เกิดการพัฒนาปัจจัยที่สำคัญต่อการอยู่รอดของชุมชน แต่อย่างใด