เพิ่มพื้นที่สีเขียวในที่พักอาศัย ด้วยการจัดสวน

ตัวอย่างพันธุ์ไม้ภายในอาคาร
การใช้ชีวิตในเมือง แม้จะเต็มไปด้วยความสะดวกสบายและความศิวิไลซ์ แต่ผู้คนต่างประสบปัญหาจากสภาพแวดล้อม ไม่ว่าด้วยการเดินทางภายในชั่วโมงเร่งด่วน แรงกดดันจากการทำงาน หรือแม้แต่มลพิษทางอากาศ สิ่งที่บรรเทาความเคร่งเครียดจากสิ่งเหล่านี้ มักจะเป็นงานอดิเรก บางคนก็เล่นดนตรีหรืออ่านหนังสือ บางคนก็เลือกออกกำลังกาย เสริมสร้างทั้งสุขภาพกายและใจ หรือบางคนลุกขึ้นมาประยุกต์และจัดสรรพื้นที่ภายในบ้าน เนรมิตพื้นที่สีเขียวขึ้นมา กิจกรรมหรือทักษะดังกล่าวมีชื่อเรียกว่า “การจัดสวน” นั่นเอง

การจัดสวนนับเป็นการปรับปรุงสภาพแวดล้อมให้มีความสดใสมากยิ่งขึ้น ช่วยทำให้เราผ่อนคลาย ได้ขยับเขยื้อนร่างกายและเพลิดเพลินไปกับการออกแบบสวนและการเลือกพันธุ์ไม้ตามรสนิยมของตนเอง มากไปกว่านั้นแล้ว ต้นไม้ยังมีคุณสมบัติเช่นเดียวกับเครื่องฟอกอากาศตามธรรมชาติ เรียกได้ว่าเป็นมิตรต่อการทำงานและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม สำหรับการเลือกพันธุ์ไม้ที่นำมาปลูกนั้น ควรพิจารณาถึงปัจจัยหลายอย่าง เช่น ความกว้างพื้นที่ ปริมาณแสงสว่าง และประเภทของพันธุ์ไม้ ดังตัวอย่าง 2 บริเวณที่นิยมปลูกต้นไม้กันดังนี้
  1. บริเวณมุมห้อง ควรปลูกพืชประเภทไม้อวบน้ำซึ่งโครงสร้างแตกต่างจากพืชทั่วไป สามารถเก็บและรักษาน้ำได้มีประสิทธิภาพมากกว่า และมีสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ แม้มีแสงธรรมชาติน้อย ตัวอย่างพืชตระกูลนี้
    • ต้นฟิโลเดนดรอน (Heart-leaved Philodendron) ไม้เลื้อยเนื้ออ่อนอายุหลายปี ลำต้นอวบน้ำ อัตราการเจริญเติบโตเร็ว โตได้ดีในดินร่วน ชอบแดดรำไรและน้ำปานกลาง นิยมปลูกลงกระถาง

      ภาพฟิโลเดนดรอนสีทอง
      ภาพต้นฟิโลเดนดรอน โดย Mokkie
      ที่มา https://eo.wikipedia.org
    • ลิ้นมังกร โวลเคนซิอาย (Sansevieria vokensii) ไม้อวบน้ำ เจริญเติบโตค่อนข้างเร็ว โตได้ดีในดินร่วนหรือดินปนทราย ระบายน้ำดี ชอบแดดร่ำไร เป็นพืชคายออกซิเจนในเวลากลางคืน ช่วยทำให้อากาศหมุนเวียนดี

      ภาพต้นลิ้นมังกร
      ภาพต้นลิ้นมังกร โวลเคนชิอาย โดย Baanlaesuan
      ที่มา http://book.baanlaesuan.com
  2. บริเวณมุมหน้าต่าง พื้นที่เล็ก ๆ ตรงนี้สามารถปลูกพืชที่ชอบแดดจัดได้หรือต้องแสงรำไร ดังตัวอย่างพันธุ์ไม้ต่อไปนี้
    • ไผ่กวนอิม (Ribbon plant, Lucky bamboo, Belgain evergreen) ไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ควรปลูกในดินที่ผสมกับปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก ต้องการน้ำประมาณ 1 ถึง 2 ครั้งต่อสัปดาห์

      ภาพต้นไผ่กวนอิมบานเต็มใบ
      ภาพไผ่กวนอิมโดย Mokkie
      ที่มา https://commons.wikimedia.org
    • เศรษฐีพันล้าน (Kalanchoe hybrid) ไม้ล้มลุก ทุกส่วนของต้นอวบน้ำ ชอบน้ำปานกลางและทนแล้ง เติบโตได้เร็วไม่ว่าจะเป็นดินประเภทใด

      ภาพต้นเศรษฐีพันล้าน
      ภาพต้นเศรษฐีพันล้าน โดย JMK
      ที่มา https://commons.wikimedia.org/

สำหรับสังคมเมืองแล้ว คำว่าพื้นที่สีเขียวหรือการสัมผัสธรรมชาติมักจะเป็นสิ่งที่ดูไกลตัวแต่ผู้คนมักถามหาอยู่เสมอ รอคอยวันหยุดหรือเวลาว่างเพื่อจะเดินทางไปซึมซับบรรยากาศเหล่านั้น แม้ตัวเราจะไม่อยู่ที่นั่น เราก็สามารถสัมผัสบรรยากาศดังกล่าวได้ ด้วยทักษะที่เรียกว่า “การจัดสวน” ทักษะนี้นอกจากจะให้โอกาสแสดงรสนิยมของตนเอง เรายังได้วิวทิวทัศน์ที่ร่มรื่นภายในพื้นที่ของเรา อีกทั้งยังได้ช่วยสร้างพื้นที่ความสงบภายในบ้านและเป็นเรื่องที่พวกเราสามารถเริ่มต้นลงมือทำได้ บทความนี้ได้กล่าวถึงเพียงการเลือกพันธุ์ไม้เบื้องต้น แต่โลกของการจัดสวนนั้นประกอบไปด้วยปัจจัยหลายอย่าง หากรู้สึกสนใจและต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการจัดสวน ขอแนะนำให้ไปศึกษาเพิ่มเติมจากเว็บไซต์ต่อไปนี้

    • http://www.baanlaesuan.com เว็บไซต์วารสาร “บ้านและสวน” เต็มไปด้วยคำแนะนำและเทคนิคเกี่ยวกับพรรณไม้ต่าง ๆ
    • http://www.planetnatural.com เว็บไซต์ต่างประเทศ รวบรวมคำแนะนำสำหรับมือใหม่จนถึงมือมืออาชีพ

บรรณานุกรม

Pimsai Amranand. (1976). Gardening in Bangkok. Bangkok : Siam Society.

ชมพูเจ้าค่ะ. (2558, มกราคม 8 ). ++ มีต้นไม้อะไรที่ตายยากๆบ้างคะ 1. ที่ไม่โดนแดด แต่ก็ไม่ตาย จะนำมาปลูกในห้องค่ะ 2. ปลูกหน้าห้อง แดดแรง แต่ก็ไม่ตาย ++. ค้นเมื่อ 28 มิถุนายน 2561, จาก https://pantip.com/topic/33075733

ไผ่กวนอิม. (2559, กรกฎาคม 2). ค้นเมื่อ 2 กรกฎาคม 2561, จาก http://vichakaset.com/ไผ่กวนอิม

บ้านและสวน. (2559, กรกฎาคม 17 ). ปลูก ต้นไม้ในอาคาร อย่างไรให้รอด. ค้นเมื่อ 2 กรกฎาคม 2561 จาก http://www.baanlaesuan.com/68321/ideas/indoor-plant-care/

ภาณุ เอี่ยมต่อม. (2559, พฤษภาษคม 26 ). เพิ่มพื้นที่สีเขียวด้วยการจัดสวนภายในอาคาร. ค้นเมื่อ 28 มิถุนายน 2561, จาก http://www.scgbuildingmaterials.com/
th/HomeConsult/Blog/improve-care/Creating-Green-Space-in-Building.aspx

มารู้จักกับซักคิวเลนต์กัน. (ม.ป.ป). ค้นเมื่อ 2 กรกฎาคม 2561, จาก http://book.baanlaesuan.com/blogs/introduct-to-succulent/

Myhome. (2561, กุมภาพันธ์ 13). 10 พรรณไม้ปลูกในร่ม ช่วยเพิ่มสีเขียวในบ้าน. ค้นเมื่อ 28 มิถุนายน 2561, จาก http://www.baanlaesuan.com/25806/diy/
10-indoor-plants/

ภาพประกอบ

ลิ้นมังกร โวลเคนชิอาย. (ม.ป.ป). ค้นเมื่อ 2 กรกฎาคม 2561, จาก http://book.baanlaesuan.com/plant-library/volkensii/

JMK. (2556, มกราคม 18 ) ภาพต้นเศรษฐีพันล้าน. ค้นเมื่อ 2 กรกฎาคม 2561, จาก https://commons.wikimedia.org/wiki/
File:Kalanchoe_daigremontiana,_Universiteit_van_Pretoria.jpg

milivanily. (2558, มกราคม 11) ภาพหน้าปก. ค้นเมื่อ 29 มิถุนายน 2561, จาก https://pixabay.com/en/pots-plants-cactus-succulent-shelf-716579/

Mokkie. (2557, มกราคม 30 ) ภาพต้นฟิโลเดนดรอน. ค้นเมื่อ 2 กรกฎาคม 2561, จาก https://eo.wikipedia.org/wiki/Filodendro#/media/
File:Blushing_Philodendron_(Philodendron_erubescens).jpg

_____. (2557, เมษายน 18) ภาพต้นไผ่กวนอิม. ค้นเมื่อ 2 กรกฎาคม 2561, จาก https://commons.wikimedia.org/wiki/
File:Lucky_Bamboo_(Dracaena_braunii)_3.jpg


เรียบเรียง โดย ณพสิทธิ์ อ่างแก้ว นักศีกษาฝึกงาน มหาวิทยาลัยศิลปากร คณะอักษรศาสตร์ สาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์และบรรณารักษศาสตร์ ภาคการศึกษาที่ 1/2561